در خصوص مضرات انتقال آب بین حوضه ای 

0

” طرح وحشتناک *انتقال آب دریاچه خزر* به استان نورچشمی *سمنان* ”

 دوشنبه ۳۰ دی ماه ۱۳۹۸، *نشست هم اندیشی* در خصوص بررسی ابعاد مختلف طرح انتقال آب دریای خزر به استان سمنان در *جامعه مهندسان مشاور ایران* برگزار شد و ظاهرا این *طرح عظیم* و *پُر مسئله* در دست اجراست.
ای کاش *مسئولین امر* به *نکات* و *سئوالات ذیل* نیز توجه نمایند:
۱- *چرا* برای *حل مشکل کمبود آب هر منطقه* ، *فورا گزینه مخرب و پرهزینه انتقال آب* روی میز مدیران و تصمیم گیران قرار می گیرد ( *مدیریت عرضه* ) و به موضوع مهم و موثر “ *مدیریت تقاضا* ” و یا *صرفه جویی در مصرف آب* و یا *افزایش بهره وری آب* توجه کمتری می شود؟
۲-  با توجه به اینکه *بیشترین سهم مصرف آب* را *بخش کشاورزی* دارد، آیا با اعمال روشهای مختلف نظیر *تغییر الگوی کشت* ، اصلاح روشهای آبیاری، *افزایش راندمان و بهره وری آب* نمی توان کمبود آب در بخش های *شرب و صنعت* را تامین نمود؟
(رویکردی که هم *اجرایی تر* است و هم *کم هزینه تر* است و هم *تبعات منفی انتقال آب را ندارد*! )
۳- با توجه به شرائط خشک و نیمه خشک کشور ایران، تا به کی “ *توسعه آب محور* ” در دستور کار دولت و *نهادهای سیاستگذاری و برنامه ریزی* قرار دارد؟
 آیا وقت آن نرسیده است که عقلانیت و *ضوابط علمی و فنی* در *مصرف آب* ، حاکمیت بیشتری داشته باشند؟
۴- طبق ضوابط قانونی موجود، *طرح های بزرگ عمرانی* نیاز به *مطالعات ارزیابی زیست محیطی* (EIA) و همچنین تهیه *پیوست های فرهنگی و اجتماعی* دارند، *آیا* جهت توجیه علمی و فنی انتقال آب دریاچه خزر به استان سمنان، *پیوست های محیط زیستی، فرهنگی و اجتماعی* تهیه شده؟
ودر اختیار مردم و فعالان محیط زیستی و اجتماعی قرار گرفته است تا صحت و سقم آن را *بررسی و ارزیابی* کنند؟
(آیا *شفافیت* لازم در *توجیه ابعاد مختلف* این طرح وجود دارد؟)
۵- آیا موضوع *شیرین سازی آب شور* دریاچه منحصربفرد خزر (جهت انتقال آب به سمنان) و *پساب*  غلیظ و *شور* ناشی از آن، *هیچ اثرات سوء محیط زیستی* برای *اکوسیستم* و *موجودات زنده* آن منطقه ندارد؟
۶- آیا برداشت و انتقال آب از دریاچه خزر از نظر *حقوق بین الملل* (معاهدات و توافقات بین المللی مربوط به دریاچه خزر که بین ۵ کشور حاشیه آن امضاء شده اند) مشکلی نداشته و *تبعات منفی* و *بار حقوقی* ندارد؟!
۷-  در صورتی که قرار است *شیرین سازی آب دریا در سمنان* صورت پذیرد، آیا ورود این حجم از *آب شور و پساب* های ناشی از شیرین سازی، *تبعات منفی محیط زیستی* برای سمنان ندارد؟
۸-  آیا انتشار *خبر به ظاهر امید بخش انتقال آب به سمنان* ، *تاثیرات فرهنگی و اجتماعی منفی* بر ساکنان این استان نداشته و سبب کم توجهی ایشان به موضوعات مهم و حیاتی *کاهش مصرف آب* و *سازگاری با شرائط کم آبی* و افزایش بهره وری و نظایر آن نمی شود؟!
۹-  آیا بطور کلی، ابعاد منفی احتمالی انتقال آب در مبدأ و مقصد مورد بررسی دقیق و کارشناسی قرار گرفته است؟
۱۰-  آیا در مطالعات این طرح عظیم و مخرب توجهی به *ارزش های محیط زیستی* و *خدمات اکوسیستمی جنگلها و مراتعی* که در مسیر انتقال آب و حریم خط لوله قرار گرفته (و به ناچار *تخریب* خواهند شد)، شده است؟
۱۱-  آیا با توجه به مشکلات اقتصادی ناشی از تحریمها، *امکان تامین مالی* و حمایت از این طرح عظیم و *پرهزینه* ( *هزینه های نجومی احداث* و همچنین *تعمیر و نگهداری* ) وجود دارد؟ و
 یا اینکه اجرای آن فقط سبب *تخریب محیط زیست* شده و اتمام این طرح و عملی شدن ایده انتقال آب به استان سمنان، ممکن است “ *چند دهه* ” طول بکشد!
 که عملا تاثیری در *حل مشکلات فعلی مردم شریف استان سمنان* نخواهد داشت
(بدیهی است مردمی که همین الان مشکل کمبود آب دارند، نمی توانند چند دهه صبر کنند تا این طرح انتقال آب عظیم اجرایی شود!!!)
۱۲- آیا *عدم شفافیت* و حمایت بدون چون و چرا از اجرای این طرح عظیم و پر هزینه، شائبه ای به ذهن ها متبادر نمی کند که *جنبه های سیاسی و مالی* (فساد مالی) این طرح بر *ابعاد فنی، تخصصی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی* آن غلبه دارد؟
در شرائط فعلی کشور، انتظار می رود که بیش از پیش، به نظرات کارشناسان دلسوز و متعهد توجه شده و *تصمیمات مهم* با *عقلانیت و منطق کارشناسی* همراه باشد و
 نه تحت تاثیر *ملاحظات احساسی، سیاسی و جناحی صرف* !

 

سید ابوالفضل میرقاسمی

کارشناس ارشد مهندسی منابع آب (با گرایش حفاظت)

فارغ التحصیل از موسسه ITC هلند در سال 1373

بازنشسته منابع طبیعی و آبخیزداری کشور

مقاله قبلیجای خالی ماهیان گرمابی بر سفره ایرانی‌ها
مقاله بعدیبیست سوال از هزاران سوال

پاسخ شما

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید